İzmir Agorası Antik Kent

Agora

Büyük İskender tarafından tekrardan kurdurulan şehrin iskan sahası Kadifekale’nin kuzey yamacında bugün ki adı ile Namazgah Mahallesi’ndedir. Agora M.S. 178 senesinde büyük depremde zarar görmüştür. Dönem imparatoru olan Marküs Averlius verdiği destekler ile birlikte yeniden inşa ettirmiştir. İzmir Agorası’nın kalıntılarında ise Roma döneminde inşa edilmiş Poseidon’un kabartma harika bir heykeli ve Poseidon kabartmasının hemen yanında Tanrıça Demeter’in de bir kabartması bulunmuştur.

Agora Ne Demek?

Agora toplanılan yer, kent meydanı, çarşı, Pazar yeri gibi anlamlara tekabül etmektedir. Antik çağ’da agoraların sanatın yoğunlaştığı ve sosyal olayların geçtiği kentin odak noktası olduğu bilinmekte. Antik Çağ’da neredeyse her kentte en az bir agora yer bulunmaktadır. Bazı büyük kentlerde ise sıklıkla iki agora bulunur. Birinde devlet işleri görülen devlet agorası, diğerinde ise ticari olayların yoğunlaştığı ticaret agorası bulunurdu. Günümüze kadar çıkartıldığı kadarıyla İzmir Agorasının yeri M.Ö. 4YY’da antik Smyrna Kenti’nin taşındığı Pagos’un kuzey yamacında kurulu. Bulunduğu dönemin kamu binalarıyla çevrilmiş olması bu dönemin devlet agorası olduğunu göstermektedir. Smyrna agorası, dikdörtgen olarak planlanmış, ortada ise geniş bir avlu ve etrafın sütunlu galeriler ile çevrili bir yapıdır. Kazılar da açığa çıkarılan Kuzey ve Batı Stoa bodrum katı üzerinde yükselmekte. Kuzey stoa plan özellikleri tarafından bazilikadır.

Bazilika

Bazilikalar ortada çok geniş ve yüksek, yanlarda ise dar ve alçak birbirine düz bir çizgide ince uzun koridorlar şeklinde yapılmış bir plana sahip olan yapılardır.

Yapılan ve yapılacak olan çalışmalar

2002 senesinde İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından koordinasyon halinde Agora ve Çevresi koruma- geliştirme ve yaşatma projesi başlatılmıştır. Yapılan çalışmalarda öncelikle agorada 1930’lu ve 1980’li yıllarda yapılan ancak bir türlü tamamlanamayan kazılar devam ettirilmiş. Neredeyse 3 senedir devam eden kazı çalışmaları ile bazilika ve batı stoanın büyük bir bölümü ile doğu stoanın kuzey ucu açığa çıkmış durumdadır. Yapılan çalışmalar ile birlikte kazılarla aynı zamanda sürdürülen yeniden yapılandırma projesi içerisinde Faustina Kapısı tekrardan ayağa kaldırılmıştır. Ayrıca batı stoa cephe sütunlarının tekrardan yapılandırılması, bazilika ve batı stoa bodrum katındaki eksik olan kemerlerin tamamlanması için yapılan çalışmalar da devam etmektedir. Proje çerçevesinde batıda Eşrefpaşa Caddesi’ne, kuzeyde ise Anafartalar Caddesi’ne kadar olan büyük bir alanda kapsamlı bir çevre düzenleme çalışması yapılarak hem bu bölgelerde bulunan ve Antik Çağ’da agora ile ilişkisi olduğu bilinen yapılar açığa çıkarılacaktır. Aynı zamanda ise halka açık bir arkeoloji ve tarih parkı meydana gelecektir. İzmir Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri daire Başkanlığı’nca kuzey bölgesinde yer alan harabe duvarların yıkımına başlanarak agoranın kuzey cephesi büyük oranda açılmıştır. Diğer çalışmalar sürekli devam etmektedir. Agora ve Çevresi Koruma- Geliştirme ve Yaşatma Projesi, TC. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni, İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İzmir Ticaret Odası’nın katkılarıyla İzmir Arkeoloji Müdürlüğü’nce yürütülmektedir.

Önceki İçerikBuca Kaynaklar
Sonraki İçerikKarabağlar
Paylaş

Bir Cevap Yazın